İletişim

Nüfus Verileri

          Sağlık hizmetleri ile ilgili tüm politika ve planların belirlenmesinde ülkenin demografik yapısı, nüfus hareketleri büyük önem taşımaktadır. Ülke kaynaklarının optimum kullanılarak sağlık seviyesinin yükseltilebilmesi için incelenmesi gereken en önemli parametrelerden biri nüfus verileridir.

  • Türkiye nüfus hareketliliği açısından dinamik bir ülkedir.

  • Türkiye nüfusu 31 Aralık 2017 tarihi itibarıyla 80 milyon 810 bin 525 kişi oldu.
  • Türkiye’de ikamet eden nüfus 2017 yılında, bir önceki yıla göre 995 bin 654 kişi arttı. Erkek nüfus 40 milyon 535 bin 135 kişi olurken, kadın nüfus 40 milyon 275 bin 390 kişi oldu. Buna göre toplam nüfusun%50,2’sini erkekler, %49,8’ini ise kadınlar oluşturdu.
  • Türkiye’nin yıllık nüfus artış hızı, 12,4 olarak gerçekleşti.
  • Yıllık nüfus artış hızı 2015 yılında ‰13,5 iken, 2016 yılında ‰12,4 oldu.
  • Ülkemizde 2016 yılında 31,4 olan ortanca yaş, 2017 yılında önceki yıla göre artış göstererek 31,7 oldu. Ortanca yaş erkeklerde 31,1 iken, kadınlarda 32,4 olarak gerçekleşti. Ortanca yaşın en yüksek olduğu iller sırasıyla 39,7 ile Sinop, 39,4 ile Balıkesir ve 38,9 Kastamonu ve Edirne oldu. Ortanca yaşın en düşük olduğu iller ise sırasıyla 19,6 ile Şanlıurfa, 20,1 ile Şırnak, 20,9 ile Ağrı oldu.
  • Ülkemizde çocuk nüfus verilerine göre; -0-4 yaş grubunda 6.481.849 çocuk, 0-19 yaş 25.560.075 çocuk vardır.
  • Canlı doğan bebek sayısı revize edilen 2015 yılı verisine göre 1 milyon 333 bin 329 iken 2016 yılında 1 milyon 309 bin 771 oldu. Canlı doğan bebeklerin %51,3’ü erkek, %48,7’si kız oldu. (Kaynak: TÜİK)

Şekil 1: Nüfus Piramidi 2017

 

Kaynak: TÜİK,2017

Doğurganlık Oranları:

          Toplam doğurganlık hızı, bir kadının doğurgan olduğu dönem olan 15-49 yaş grubunda doğurabileceği ortalama çocuk sayısını ifade etmektedir. Doğurganlık oranlarının yüksek olduğu yaş gruplarının bilinmesi kadın sağlığı hizmetlerinin planlanması açısından önem taşımaktadır.

          TUİK 2016 yılı verilerine göre toplam doğurganlık hızı, 2015 yılında 2,15 çocuk iken 2016 yılında 2,10 çocuk olarak gerçekleşmiştir.

Şekil 2: Bölgelere Göre Doğurganlık Oranları

 

Kuzey ve batı illerimiz hızla yaşlanıyor!

  

 

Aile Yapısı:

          İnsan hayatının her dönemi; anne karnından bebekliğe, bebeklikten çocukluğa ve gençliğe, buradan da yetişkinlik ve yaşlılığa; aile yapısı fiziksel, sosyal, psikolojik sağlığı etkilemektedir. Ülkemizde aile yapısı birçok araştırmaya konu olmaya devam etmektedir. TUİK Aile İstatistikleri ile aile büyüklüklerinin yanı sıra, ailelerin akrabalık durumları ile ilgili veri toplamaktadır.

Tablo 1: Türkiye Aile Yapısı İstatistikleri (2014-2016)

Yıl 

(Year)

Toplam

 (Total)

Sadece eşlerden oluşan aile 

(Couples without resident children)

Eş ve en az bir çocuklu aile 

(Couples with at least one resident child)

Yalnız ebeveyn ve çocuklardan oluşan çekirdek aile (Lone parents with at least one resident child)

Toplam Total

Yalnız Baba ve en az bir çocuklu aile 

(Lone fathers with at least one resident child)

Yalnız Anne ve en az bir çocuklu aile 

(Lone mothers with at least one resident child)

2016

14.738.394

3.148.643

9.772.869

1.816.882

375.424

1.441.458

2015

14.497.539

3.095.982

9.711.356

1.690.201

337.416

1.352.785

2014

14.212.489

2.970.130

9.637.992

1.604.367

317.398

1.286.969

Kaynak: TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2014-2016

          Otomozal ressesif kalıtsal hastalık riski akraba evliliklerinde yükselmektedir. Eşler arasında akrabalık bağı yaklaştıkça zararlı resesif genlerin transferi artamaktadır. TÜİK 2016 AİLE İSTATİSTİKLERİNE GÖRE TÜRKİYE'DE AKRABA EVLİLİĞİ ORANI %23,2 olarak tespit edilmiştir.

          Akraba evliliği ile ilgili istatistiklere göre; Türkiye’de 15 ve üzeri yaşta olup evlilik deneyimi yaşamış bireylerin eşleri ile akraba olup olmadıkları incelendiğinde, bireylerin %23,2'sinin eşi ile akraba olduğu tespit edilmiştir. İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması (İBBS) 1.düzeye göre; akraba evliliklerinin en yaygın olduğu bölge %42,6 ile TRC Güneydoğu Anadolu (Gaziantep, Adıyaman, Kilis, Şanlıurfa, Diyarbakır, Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) olurken, akraba evliliklerinin en düşük oranda görüldüğü bölge ise %8,9 ile TR2 Batı Marmara (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli, Balıkesir, Çanakkale) olarak tespit edilmiştir.

2014-2018 dönemini kapsayan Onuncu Kalkınma Planı’nda “Ailenin ve Dinamik Nüfus Yapısının Korunması Programı”  kapsamında dinamik nüfus yapısının korunması hedefiyle planlanan eylemler şunlardır:

  • Aile ve iş hayatının uyumunun güçlendirilmesi,
  • Kaliteli, hesaplı ve kolay erişilebilir kreş ve okul öncesi eğitim imkânlarının yaygınlaştırılması,
  • Eğitim müfredatı, yazılı ve görsel yayınlarla STK’ların ilgili faaliyetlerinin desteklenmesi yoluyla aile dostu kültürel ortamın geliştirilmesi,
  • Sağlık alanında çocuk dostu doğum koşulları ve uygulamalarının geliştirilmesi ve yerel yönetimlerin şehirlerde çocuk dostu güvenli ortamları geliştirerek yaygınlaştırmasıdır. Program takibi, öncelikli dönüşüm programı (ÖDÖP) eylem sistemi kapsamında (http://odop.kalkinma.gov.tr/index.html) izlenmektedir. Ayrıca sisteme üçer aylık dönemler halinde  bilgi girişi yapılmaktadır.

          Enstitümüz çalışma alanını oluşturan kadın, çocuk ve ergen nüfusu hakkında yayımlanmış veriler ve ulusal çalışmalar konusunda detaylı bilgiye aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.

TÜİK, 2018, Ölüm İstatistikleri 2017

TÜİK, 2018, Ölüm istatistikleri 2017 Tablolar

TÜİK, 2018, Doğum İstatistikleri 2017

TÜİK, 2018, Doğum İstatistikleri 2017 Tablolar

TÜİK, 2018, İstatistiklerle Çocuk, 2017

TÜİK, 2018, İstatistiklerle Çocuk, 2017 Tablolar

TÜİK, 2018, İllere göre Kadın, Çocuk ve Ergen Nüfusları (TÜİK 2017)

Hacettepe Üniversitesi, 2008, Türkiyenin Demografik Dönüşümü

TÜİK, 2008, İstatistiklerle Kadın 2017

TÜİK, 2018, Nüfus Projeksiyonları, 2018-2080

TÜİK, 2018, Evlenme ve Boşanma İstatistikleri, 2017

TÜİK, 2013, Nüfus Projeksiyonları 2013-2075 

 

 

Demografi